Giáo sư Hoàng Tụy được Giải thưởng Constantin Caratheodory

MATHVN vừa hay tin này trên blog của giáo sư Nguyễn Đăng Hưng. Xin trích bài đăng chúc mừng giáo sư Hoàng Tụy của GS Hưng:

Giáo sư Hoàng Tụy

Chúng tôi vừa được tin sáng nay là GS Hoàng Tụy đã được Giải thưởng Constantin Caratheodory. Đây chính là niềm vinh hạnh của giới khoa học Việt Nam, đặc biệt giới Toán học.
Lĩnh vực tối ưu toàn cục ngoài phần lý thuyết có phần ứng dụng có tác động rất lớn đến khoa học kỹ thuật hiện đại.
Riêng ứng dụng lý thuyết tối ưu vào lĩnh vực mô hình mô phỏng sẽ là cơ sở cho biết bao hướng phát triển trong tương lai trước mắt và lâu dài!
Đây thật là một tin vui, xác định chỗ đứng hàng đầu của GS Hoàng Tụy trong một hướng nghiên cứu mà tương sẽ rất là hoàng tráng.
Chúc GS Hoàng Tụy nhiều sức khỏe và tiếp tục là cây đại thụ của nền toán học Việt Nam, là chỗ tựa của trí thức Việt Nam

GS Nguyễn Đăng Hưng,

Sài gòn 22/9/2011

Đôi nét về giải thưởng Caratheodory

Nhà toán học Constantin Caratheodory

Giải thưởng Constantin Caratheodory do Tổ chức quốc tế Tối ưu toàn cục cứ hai năm một lần dành cho cá nhân hay tập thể xuất sắt có cống hiến căn bản cho lý thuyết, lập trình và ứng dụng trong lĩnh vực tối ưu toàn cục.

Giải có tên nhà toán học lừng danh Constantin Caratheodory người Hy Lạp (1873-1950), đặc biệt vinh danh những cống hiến đã qua được thử thách của thời gian. Tiêu chuẩn bao gồm tính xuất sắc, độc đáo, ý nghĩa, chiều sâu mà ảnh hưởng của cống hiến khoa học. Giải “Constantin Caratheodory Prize” vừa được Tổ chức quốc tế Tối ưu Toàn cục, đề xướng năm nay 2011. Việc bầu chọn đã xảy ra tại Hội nghị Tối ưu Toàn cục tổ chức tại CHANIA, Hy Lạp từ ngày 3 đến ngày 7 tháng bảy 2011, vừa qua.

GS Hoàng Tụy người được giải đầu tiên cũng chính là người đã có những công trình căn bản và khai sáng cho lĩnh vực Tối ưu Toàn cục.

Theo Nguyễn Đăng Hưng Blog 

Google kỷ niệm ngày sinh của Fermat với logo ấn tượng

Hôm nay, 17/8, các trang chủ Google đều đồng loạt đăng logo mới vẽ hình chiếc bảng với định lý nổi tiếng trong lịch sử toán học nhằm kỷ niệm 410 năm ngày sinh nhà Toán học vĩ đại Pierre de Fermat (17/08/1601 – 17/08/2011 ).

Logo Google ngày 17/8/2011

Chính Fermat là người sáng lập lý thuyết số hiện đại, trong đó có 2 định lý nổi bật: định lý nhỏ Fermat và định lý lớn Fermat (định lý cuối cùng của Fermat).
Định lý cuối của Fermat là một trong những định lý nổi tiếng trong lịch sử toán học. Định lý này phát biểu như sau:
Không tồn tại các nghiệm nguyên khác không x, y, và z thoả x^n + y^n = z^n trong đó n là một số nguyên lớn hơn 2.

Một con tem về Fermat

Gắn liền với định lý này là câu truyện rất hay, đó là Fermat cho rằng không thể tìm được nghiệm (nguyên) cho phương trình bậc ba. Điều lý thú ở đây là phỏng đoán này được Fermat ghi bên lề một cuốn sách mà không chứng minh, nhưng có kèm theo dòng chữ: “Tôi có một phương pháp rất hay để chứng minh cho trường hợp tổng quát, nhưng không thể viết ra đây vì lề sách quá hẹp.”

Định lý này đã thách thức các nhà toán học gần 4 thế kỷ, và cuối cùng nhà toán học Andrew Wiles (một người Anh, định cư ở Mỹ, sinh 1953) sau 7 năm làm việc trong cô độc và 1 năm giày vò trong cô đơn đã công bố lời giải độc nhất vô nhị vào mùa hè năm 1993 và sửa lại năm 1995, với lời giải dài 200 trang.

PI - một con số sai lầm

Khi nói đến việc tính toán với đường tròn người ta liên tưởng ngay đến số pi. Hằng năm có cả 2 ngày để vinh danh nó là 14.3 hoặc ngày 22.7 vì giá trị của pi là 3,14159… hoặc 22:7.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia toán học cho rằng số lượng ngỡ như hằng số để tham chiếu khi tính toán từ chu vi đến diện tích đường tròn là sai và cần phải thay thế bằng một giá trị khác gọi là “tau” (τ - người Việt vẫn thường phát âm là "tô").

Các nhà toán học đã mở đợt vận động để các sách giáo khoa được viết lại để sử dụng tau mà giá trị vào khoảng 6,28, tức là gấp đôi số pi hiện có. Thậm chí nhiều người hăng hái tuyên bố cũng có ngày dành để tôn vinh giá trị tau là 28.6 hằng năm.

Giáo sư toán học Kevin Houston tại Đại học Leeds nói rằng, đã nhiều năm các nhà khoa học nhận ra rằng pi không phải là con số tự nhiên nhất khi chúng ta liên kết đến một đường tròn. Số lượng thích hợp hơn phải là 2pi, hay tau. Trên thực tế tau đã được ứng dụng tính toán trong các phương trình khoa học và kỹ thuật. Ông nhấn mạnh rằng các nhà toán học ngày nay không đo góc đường tròn bằng độ một cách thông thường mà đo góc bằng radian và có 2pi radian trong một đường tròn. Do vậy khi cần tính một phần tư đường tròn thì người ta phải dùng đến nửa pi hoặc một phần tư của 2pi radian.

Theo báo Daily Mail, tiến sĩ Houston đã sáng tác một đoạn video rồi đưa lên trang mạng YouTube để chứng minh dùng tau tối ưu hơn pi trong nhiều trường hợp nghiên cứu khoa học.

Quay trở lại lịch sử, được biết rằng pi có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp “perimeter”, có nghĩa là đường tròn và nhà toán học William Jones đã tách chữ cái đầu tiên của từ này để đặt tên cho pi vào năm 1706. Xa hơn nữa thì người Ai Cập cổ đại và người Babylon cũng đã biết giá trị gần đúng của số pi, trong khi đó thì một phiên bản khác cũng xuất hiện trong Kinh thánh.

Xem đoạn video của Kevin Houston nói rằng pi là một con số sai lầm dưới đây:

MathVn.Com (Video: YouTube, Tin: Thanh Niên)